İki Bina Arası Kablosuz Bağlantı: MikroTik PtP Link Saha Rehberi

Kısa cevap: iki bina arasına fiber çekemiyorsanız, MikroTik’in point-to-point (PtP) kablosuz cihazlarıyla 200 metrede gigabit, birkaç kilometrede 100–300 Mbps sınıfı kalıcı bir köprü kurabilirsiniz. İşin yüzde sekseni doğru cihaz seçimi ve temiz görüş hattıdır; yapılandırma tarafı iki komut bloğundan ibarettir. WISP altyapılarında bu linklerden çok kurdum ve işlettim; aşağıdaki rehber sahada gerçekten sorun çıkaran noktalara göre sıralı.

Hangi cihaz: SXT mi, LHG mi, Wireless Wire mı?

Seçim iki soruyla netleşir: mesafe kaç metre ve kaç Mbps gerçek trafik gerekiyor? Kısa mesafede (200 m’ye kadar) 60 GHz Wireless Wire kiti hem en hızlı hem en dertsiz seçenektir çünkü 60 GHz bandı şehirde bomboştur. Mesafe uzadıkça 5 GHz çanaklara (SXT, LHG) geçilir; orada da anten kazancı mesafeyi belirler.

Cihaz	Bant / anten	Pratik mesafe	Gerçekçi hız	Senaryo
SXTsq 5 ac	5 GHz, 16 dBi panel	1–3 km	100–200 Mbps	Kısa mesafe, dar bütçe
LHG 5 ac	5 GHz, 24.5 dBi çanak	3–10+ km	150–300 Mbps	Uzun mesafe, gürültülü spektrum
Wireless Wire (wAP 60G kit)	60 GHz	~200 m	~1 Gbps	Bitişik binalar, gigabit ihtiyacı
Wireless Wire Cube (Cube 60G ac)	60 GHz + 5 GHz yedek	~800 m	~1 Gbps	Orta mesafe, yağmur yedeği dahili
Wireless Wire Dish (LHG 60G kit)	60 GHz çanak	~1500 m	2 Gb/s toplam link	Uzun mesafede gigabit

Üç saha notu:

• Wireless Wire kitleri çift olarak, fabrikadan eşleştirilmiş gelir. Kutudan çıkarıp hizalayınca link kalkar; en az yapılandırma isteyen seçenek budur.
• Şehir içinde 5 GHz kalabalıktır. Aynı çatıda beş komşu link varsa 80 MHz kanal bulamazsınız; tabloda “gerçekçi hız” sütununu bu yüzden PHY hızından değil sahadan yazdım.
• 60 GHz yağmur ve sisten etkilenir. Kısa mesafede pratik sorun nadir; sınırda mesafelerde 5 GHz yedekli Cube 60G ac tercih edin.

Genel cihaz seçim mantığı için ihtiyaca göre MikroTik model rehberime bakabilirsiniz; bu yazı köprü senaryosunun detayı.

Görüş hattı ve Fresnel bölgesi: pratikte neye bakıyorum?

İki anten birbirini “görüyor” olması yetmez; sinyalin etrafında rugby topu şeklinde bir hacim (Fresnel bölgesi) vardır ve bu hacmin en az yüzde 60’ı boş olmalıdır. Fresnel bölgesine giren çatı, ağaç veya reklam panosu, görüş hattı açık görünse bile hızı yarıya düşürebilir. Bu, sahada en sık gördüğüm “cihaz bozuk sanmıştık” vakasıdır.

Orta noktadaki Fresnel yarıçapı kabaca şöyle hesaplanır: yarıçap (m) = 8.657 × √(mesafe km / frekans GHz). Pratik değerler:

• 1 km @ 5.8 GHz: yarıçap ~3.6 m; yüzde 60 kuralıyla hattın ortasında en az 2.2 m boşluk gerekir.
• 500 m @ 5.8 GHz: ~2.5 m yarıçap, ~1.5 m gerekli boşluk.
• 200 m @ 60 GHz: yarıçap ~0.5 m. 60 GHz’in az bilinen avantajı budur: Fresnel bölgesi çok dar olduğu için sıkışık çatı aralarından geçer.

Keşifte kontrol listem:

• İki nokta arasında çıplak gözle (veya dürbünle) net görüş var mı?
• Hattın ortasındaki en yüksek engel ile sinyal hattı arasında yeterli düşey boşluk var mı?
• Aradaki ağaçlar yapraklıyken mi bakıldı? (Kışın kurulan link baharda kopar.)
• Hat üzerinde inşaat/vinç ihtimali var mı? (Bir yıl sonrasını düşünün.)
• Montaj noktaları baca dumanı, klima titreşimi ve çatı korkuluğundan uzak mı?

Kurulum: iki cihaz, tek köprü, tek SSID

Mantık basittir: bir uç bridge modunda AP olur, diğer uç station-bridge modunda ona bağlanır; her iki cihazda da kablosuz ve ethernet arayüzleri tek bridge altında toplanır. Böylece iki bina aynı L2 ağında buluşur, DHCP ve VLAN’lar linkin üzerinden şeffaf geçer. station-bridge MikroTik’e özgüdür ve yalnız RouterOS AP’ye bağlanır; zaten PtP linkin iki ucu da MikroTik olmalıdır.

60 GHz Wireless Wire kitlerinde bu iş Quick Set’teki PTP Bridge profiliyle veya fabrika eşleştirmesiyle hazır gelir. 5 GHz SXT/LHG tarafında ROS7 komutları şöyle (bu cihazlar klasik wireless paketini kullanır, sözdizimi v6 ile aynıdır):

Bina A (AP ucu):

# Köprü ve portlar: ether1 + wlan1 aynı L2'de
/interface bridge add name=bridge1
/interface bridge port add bridge=bridge1 interface=ether1
/interface bridge port add bridge=bridge1 interface=wlan1

# PtP için mode=bridge: yalnız TEK istasyon kabul eder
/interface wireless set wlan1 mode=bridge band=5ghz-a/n/ac \
  channel-width=20/40/80mhz-XXXX frequency=auto ssid=ptp-depo \
  wireless-protocol=nv2 disabled=no

# nv2 şifreleme (AES): anahtar iki uçta aynı olmalı
/interface wireless set wlan1 nv2-security=enabled \
  nv2-preshared-key=GucluBirParola

# Yönetim IP'si köprüye verilir
/ip address add address=10.10.99.1/24 interface=bridge1

Bina B (istasyon ucu): aynı bridge komutları, kablosuzda tek fark mod:

# station-bridge: şeffaf L2 köprüleme yapan istasyon modu
/interface wireless set wlan1 mode=station-bridge band=5ghz-a/n/ac \
  ssid=ptp-depo wireless-protocol=nv2 disabled=no
/interface wireless set wlan1 nv2-security=enabled \
  nv2-preshared-key=GucluBirParola
/ip address add address=10.10.99.2/24 interface=bridge1

İki nokta önemli: SSID tektir ve iki uçta birebir aynı yazılır; ayrıca wireless-protocol=nv2 seçmek 802.11’e göre PtP’de daha kararlı ve düşük gecikmeli bir link verir (nv2, MikroTik’in TDMA protokolüdür, karşı uca laptop bağlanamaz, bu da bir avantajdır). Birden fazla istasyon bağlanacaksa (nokta-çok nokta) AP ucunda mode=ap-bridge kullanılır; resmi doküman da aynı ayrımı yapar. Cihazların ilk güvenlik sıkılaştırması için sıfırdan kurulum rehberindeki adımlar burada da geçerli.

Hizalama ve gerçekçi hız beklentisi

Hizalamada hedefim iki uçta da -50 ile -65 dBm arası sinyal ve iki zincirin (chain) dengeli olmasıdır. -70 dBm ve altı “bağlanır ama modülasyon düşer” bölgesidir: link var görünür, hız yoktur. Winbox’ta Registration tablosundaki signal-strength, ccq ve tx/rx rate değerlerine bakarak hizalarım; RouterOS’un align aracı da sesli geri bildirimle kaba hizalamayı kolaylaştırır.

Pratik hizalama sırası:

1. Önce bir ucu sabitleyin, yalnız diğerini oynatın; iki ucu aynı anda oynatmak sonsuz döngüdür.
2. Küçük adımlarla (1–2 derece) yatay tarayın, en iyi noktada düşeye geçin.
3. Çanak antenlerde ana lobu yan lobla karıştırmayın: sinyal “fena değil” ama hız düşükse muhtemelen yan lobdasınız, bir tam tarama daha yapın.
4. En iyi noktada somunları sıkarken sinyali izleyin; sıkma sırasında 2–3 dB kayıp normaldir, fazlası kayma demektir.

Hız beklentisini baştan doğru kurun: kutuda yazan 866 Mbps PHY hızıdır. Temiz 80 MHz kanalda 5 GHz ac link gerçekte 200–400 Mbps taşır; şehir içinde 20/40 MHz kanala düşerseniz 100–200 Mbps normaldir. 60 GHz ailesi ise gigabit ethernet portunun sınırına dayanır. Testi /tool bandwidth-test ile yapabilirsiniz ama testi linkin uçlarındaki router’larda koşturmak CPU’yu şişirir; en doğru ölçüm linkin arkasındaki iki bilgisayar arasında iperf’tir. Link kurulduktan sonra hız beklenenin altındaysa çoğu zaman suçlu cihaz değil spektrumdur; CPU ve performans teşhis yazısındaki yöntemler burada da işe yarar.

Topraklama ve yıldırım: en çok ihmal edilen kısım

Çatıya koyduğunuz her cihaz bir yıldırım giriş kapısıdır ve sahada “PtP cihazı yandı” vakalarının çoğu doğrudan vuruş değil, kablo üzerinden binaya inen endüklenen gerilimdir. Üç önlem standarttır:

1. Cihaz topraklaması: Dış ortam cihazlarının topraklama vidasına toprak kablosu bağlayın ve binanın topraklama hattına indirin. MikroTik kullanım kılavuzları bunu açıkça şart koşar.
2. Ekranlı kablo: Dış ortamda mutlaka ekranlı (FTP/SFTP) ve dış ortam kılıflı ethernet kablosu kullanın; ekran, topraklı konnektörle sonlandırılmalı.
3. Surge protector: Kablonun binaya girdiği noktaya gigabit ethernet parafudru (MikroTik GESP gibi) koyun ve onu da topraklayın. PoE injector her zaman bina içinde kalsın.

Doğrudan yıldırım vuruşuna karşı yüzde yüz koruma yoktur; amaç, yakın düşen yıldırımın endüklediği darbenin switch’inizi ve router’ınızı götürmesini engellemektir. İki ucu da koruyun: darbe hangi binadan girerse oradan yayılır.

Sonuç

İki bina arası kablosuz köprü, doğru cihaz ve temiz görüş hattıyla yıllarca dokunmadan çalışan bir altyapıdır: 200 metreye Wireless Wire, kilometrelere LHG, araya da sağlam topraklama. Keşif, cihaz seçimi ve kurulumun profesyonelce yapılmasını isterseniz MikroTik destek hizmetim üzerinden ulaşabilirsiniz; mesafe ve hız ihtiyacınıza göre uçtan uca planlarım.